Klipleri kesik kesik seyrediyorsanız, kesintisiz seyretmek için 1 kez tamamen seyrettikten sonra tekrar play a basınız.

Kürt Sanatçı Rojîn ile Röportaj

"...kurallarla kavgası olan,

kalıpları sevmeyen bir müzik ve tiyatro kadınıyım..."

Hazırlayan

Evîndar, Bu e-posta adresi spam korumalıdır. Lütfen JavaScriptleri etkinleştirin. Bu e-posta adresi spam korumalıdır. Lütfen JavaScriptleri etkinleştirin.

21-03-2005

Röportaja klasik bir soru ile başlıyorum, kendini biraz tanıtır mısın?

Rojîn: Ben doğunun tüm özelliklerini üzerinde taşıyan ve bunu egitimi ile damıtmış biraz deli, kurallarla kavgası olan, kalıpları sevmeyen bir müzik ve tiyatro kadınıyım...Bunu Kürt kızlarının model aldığını görmek beni mutlu ediyor...

Kasetlerinizde Kürtçe, Türkçe, Arapça dillerinde parçalar söyleyebiliyorsunuz ve bu her üç dili de çok mükemmel telaffuz ediyorsunuz, kullaniyorsunuz, bunu neye borçlusunuz, bunun etnik kökeninizle ilgisi var mi? Ayrica konserlerinizde Avrupa dillerinden İspanyolca, Fransızca, Ingilizce dillerinde de şarkılar söyleyebiliyorsunuz bu zenginliği nasıl başarıyorsunuz?

Rojîn: Biz çok dilli bir kültürden geliyoruz, Mardine bakın; hem Süryanice hem Arapça hem Kürtçe başbaşadır, bu da kulaklarımda yer ediyor, Kürtlerin çoğu dillere karşı yeteneklidir çünkü bizi yöneten ülkenin dili ve kendi dilimizi beraber öğreniyoruz, bu zenginlik hepimizde var, çalışarak bunu ortaya çıkarmak mümkün... Sürekli gelişmek bir çok şeyi takip edip değerlendirmek de çok önemli hepimiz için..

Kürtçe müzik içinde olan Kürt kadın santçılarının alışılagelmiş olan kalıplarının dışında, tarzınızla, duruşunuzla farklı bir imaj çiziyorsunuz, müzik ile uğraşan Kürt kadını denildiği zaman genellikle geleneksel giysilerle sahneye çıkan, sahnede hareketsiz duran ve en fazla davul zurnayla biraz halay çekebilenler aklımıza geliyor oysa siz dünyada ne varsa Kürtlerde de olabilir der gibi müziğinizdeki ve sahnedeki tarzinizla geleneksel anlayışın dışında farklı bir imaj çizip basarılı oldunuz ve sevildiniz, bütün bunlar hakkında neler söylemek istersiniz?

Rojîn: Gerçekten insanın kendini övmesini hamaset olarak görürüm ama bazı gerçekleri de görmezden gelmek hata olur... Ben bu ülkede konservatuara girip kimliğini inkar etmeyen duruşundan taviz vermeyen halkına uzak durmayan ama kendi tarzından, giyim olsun, davranış biçimi olsun asla ödün vermeyen bir tavır sergiledim, Kürtçe ilk single yapıp Kürt müziğinde uluslararası dev bir firma olan Sony Music ile çalisan ilk Kürt oldum ve profesyonel anlamda devlet tiyatrosunda da oyuncu olarak çalışan bir sanatçıy! ım.. Mesela uzun zamandır caz dans dersleri alıyorum bana sahnede gerekecek.

Müziğinizi nasıl tanımlıyorsunuz? Yaptığınız müzik hangi türe giriyor?

Rojîn: Müzik uzun bir yol gerçekten, denemeleri çok seviyorum, kuralsız müzik diyebiliriz. Kalıplardan hoşlanmıyorum, temel anlayışımızdır bu. Etno pop diyebiliriz .

Tiyatro mu yoksa müzik mi sizde daha çok ön plana çıkıyor? Hangisine daha fazla ağırlık veriyorsunuz?

Rojîn: Her ikisini de çok seviyorum... Sahne hakimiyetimi oyunculuğuma borçluyum.. Bu aralar muzik daha ağırlıkta, gelen dizi tekliflerinden bana uygun olan birşeye rastlamadım bu nedenle kabul etmedim, ancak Erzurum devlet tiyatrosunda oyunculuğa devam ediyorum.

Sanata bakış açınız nasıldır? Sanat sizin için neyi ifade ediyor?

Rojîn: Sanat insan olmanın anlamı ,duyguların imparatorluğu hayatın sorgulanması, ruhun arınmasıdır, halktan kopuk bir sanat düşünemiyorum, ben mesela çok farklı, muzikal olarak çok batı şeyler deneyebilirim halka ulaşamayıp elit kalırsam bunun anlamı olmaz diye duşunuyorum, paylaşmadıkça sanatın anlamı olmaz. Paylaş! malı, değistirmeli, etkilemeli...

Türkiyede müzik piyasasında arz-talep mekanizmasıyla işleyen ve sanatsallıktan çok ticarî kaygılarla oluşturulmuş müzikleri görmek mümkün, genel olarak Türkiyedeki Kürtçe ve Türkçe müziği nasıl değerlendiriyorsunuz?

Rojîn: Türkiyede tabii çok kötü işler de var, çok güzel çalısmalar da, her tarzda var, Türkçede her biri tam tanımını karşılamasa da herkes tanımlamanın peşinde o yüzden içinden geleni degil, o tanımladığı kavramların altını doldurma çabası ile yapılıyor bazen işler.. Kürtçede Metin Mahramanı çok beğeniyorum.. Müthiğ e güzel ve sağlam, en onemlisi duygulu müzik yapıyor. Müzik duygusuz olmaz diyeceksiniz ama bundan taşıyor duygu ve samimiyet hissediliyor.. Bizdeki tarzlar yerine oturacak zamanla.. Umutluyum..

Kanadadaki Kültür-Sanat Festivalinden tutun Dünya Kadın Festivaline, Türkiye`nin AB`ye girmesini desteklemek için Belçika Konseri ve Barış İnsiyatifinin Diyarbekir Konserine kadar bir çok etkinlikte Türkiyeli bir Kürt sanatçısı olarak yer almışsınız, bu tür etkinliklerdeki katkılarınızı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Rojîn: Burada sadece benim katkım yok bir çok sanatçı arkadaşım katılıyor.. Sanatın büyük katkısı vardır hayat üzerinde, siyaset üzerinde, her zaman olacağım böyle etkinliklerde.. Bana Türkiyede festival gülü diye takılıyor bazı gazeteci arkadaşlarım çünkü birine katılınca diğerinden davet alıyorum, galiba yakında dünyada konser vermedi! g1055ğim ülke kalmayacak Afrika hariç..

Türkiye birden fazla dilin, kültürün, etnisitenin olduğu bir ülke ve siz sanki bütün bunlar bir arada yaşayabilir, bütün bunlar bir zenginliktir dercesine bağrınızda taşıyorsunuz; Kürtçe söylüyorsunuz, Türkçe söylüyorsunuz, sizi Kürtler de dinliyor, Türkler de dinliyor ve siz sanki bu topraklarda yaşayan insanların olması gereken modelini oluşturuyorsunuz, bu konuda neler söylemek istersiniz?

Rojîn: Ben her iki kesimin ırkçılarından tepki alıyorum hep söylüyorum dillerin günahı yok.. Biz bize yasak koyanlara benzememeliyiz. Bir çok şeye açık olmalı kendimizi her dilde ifade edebilmeliyiz. En güzel hali ile ,bu nedenle bunlara kulak asmıyorum yoluma devam ediyorum ...Amaç çogalmak degil mi? Bir sürü Türk arkadaşım "ya Kürtçeyi seninle çok sevdik, ne yumuşak dilmiş, başka neleri dinleyelim, ne tavsiye edersin?" diyor bu hoş bir duygu..

"Sî", "Ya Hep, Ya Hiç" ve son olarak da "Jan"(Sızı) albümlerinizle dinleyicilerle buluştunuz, sırada başka çalışmalarınız var mı?

Rojîn: Evet olmaz mı.. Simdiden 4. albüme parçalarımı hazırlıyorum.. Sizin aracılığınızla da duyurayım; çok güzel parçalar olursa başkalarından da almak isterim, kendi bestelerimin yanında renk olur.. Kendine, besteciliğine güvenen ya da besteleri olan arkadaşlara buradan seslenmiş olalım.. E-mail atsınlar.. Görüşelim, dinleyelim...

Son olarak, Orta Anadoluda bir milyonu aşkın nüfuslarıyla Kürt kasabaları, köyleri, ilçeleri var, bura Kürtleri hakkında neler düşünüyosunuz, burada Kürtlerin olduğu sizin için sürpriz oldu mu?

Rojîn: Orta Anadolu Kürtleri bana sürpriz degil, çok arkadaşım var, Konyalı, Polatlı... Kendilerini hiç kaybetmemiş olmaları dillerini unutmamış olmaları hoş..

Sormadığım ama söylemek, eklemek istedikleriniz var mı?

Rojîn: Hemen herşeyi söyledik galiba... Ben çok tesekkür ederim.. Ha şunu eklemek isterim.. Korsan ya da internetten mp3 değil cd alsınlar, çünkü bu bizim yaşamamız, dilimizin yaşaması, kendini doğru ifade eden sanatçıların yaşaması demek.. Sizi tanıdığıma çok sevindim, görüşmek dilegi ile başarılar.

--------------